{"id":1015,"date":"2024-03-22T13:40:04","date_gmt":"2024-03-22T13:40:04","guid":{"rendered":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/?post_type=chapter&p=1015"},"modified":"2024-03-22T13:40:30","modified_gmt":"2024-03-22T13:40:30","slug":"hareketli-bolumlu-protezler-icin-gereken-okluzal-temas-iliskileri","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/chapter\/hareketli-bolumlu-protezler-icin-gereken-okluzal-temas-iliskileri\/","title":{"raw":"Hareketli B\u00f6l\u00fcml\u00fc Protezler \u0130\u00e7in Gereken Okluzal Temas \u0130li\u015fkileri","rendered":"Hareketli B\u00f6l\u00fcml\u00fc Protezler \u0130\u00e7in Gereken Okluzal Temas \u0130li\u015fkileri"},"content":{"raw":"HBP\u2019lerde okluzal ili\u015fkinin olu\u015fturulmas\u0131 a\u015famas\u0131nda di\u015fsizli\u011fin s\u0131n\u0131f\u0131 \u00f6nem kazan\u0131r. Uyumlu okluzal ili\u015fkinin olu\u015fturulmas\u0131 ve protezlerin stabilitelerinin iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki okluzal uyumlamalar \u00f6nerilmektedir:\r\n\r\nSentrik okluzyonda posterior di\u015flerde bilateral temas sa\u011flanmal\u0131d\u0131r (\u015eekil 9-7).\r\n\r\n[caption id=\"attachment_1016\" align=\"alignnone\" width=\"300\"]\"\u015eekil<\/a> \u015eekil 9-7.<\/strong> Sentrik okluzyonda posterior di\u015flerde bilateral temas sa\u011flan\u0131r.[\/caption]\r\n\r\nDi\u015f destekli<\/strong> protezlerdeki okluzyon uyumlu do\u011fal dentisyona sahip bireylerdeki gibi olabilir. Bu durumda hastan\u0131n mevcut okluzyonu analiz edilir ve protez temaslar\u0131 bu okluzal ili\u015fkiye uyumlu olarak yap\u0131l\u0131r. Protezin stabilitesi protez kaidesinin her iki ucundaki direkt tutucularla sa\u011flan\u0131r (\u015eekil 9-8).\r\n\r\n[caption id=\"attachment_1017\" align=\"alignnone\" width=\"300\"]\"\u015eekil<\/a> \u015eekil 9-8.<\/strong> Di\u015f destekli protezlerde mevcut okluzyon aynen korunur.[\/caption]\r\n\r\nB\u00f6l\u00fcml\u00fc protezin kar\u015f\u0131s\u0131nda maksiller tam protez mevcut oldu\u011funda, ekzentrik pozisyonlarda balansl\u0131 okluzyon olu\u015fturulur. Bunun amac\u0131 \u00f6ncelikle tam protez stabilitesinin artt\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ancak bazen protruziv hareketteki temaslar g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc, konu\u015fmay\u0131 ve do\u011fru konumdaki okluzal d\u00fczlemin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkileyebilir.\r\n\r\nMandibular bilateral serbest sonlu<\/strong> HBP\u2019lerde \u00e7al\u0131\u015fan tarafta temas olu\u015fturularak tek tarafl\u0131 balansl\u0131 okluzyon sa\u011flan\u0131r. Bu temaslar do\u011fal di\u015flerdeki \u00e7al\u0131\u015fan taraf temaslar\u0131 \u015feklinde d\u00fczenlenerek, kuvvetlerin daha geni\u015f bir alana da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 ve protezin \u00e7i\u011fneme fonksiyonunun artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131r (\u015eekil 9-9).\r\n\r\n[caption id=\"attachment_1018\" align=\"alignnone\" width=\"300\"]\"\u015eekil<\/a> \u015eekil 9-9.<\/strong> Mandibular bilateral serbest sonlu protezlerde tek tarafl\u0131 balansl\u0131 okluzyon yeterlidir. \u00c7al\u0131\u015fmayan tarafta temas yoktur.[\/caption]\r\n\r\n\u00dcst \u00e7enede rezorpsiyonun y\u00f6n\u00fc alt \u00e7eneye g\u00f6re daha farkl\u0131d\u0131r. \u00dcst \u00e7enede rezorpsiyon arkadan \u00f6ne ve d\u0131\u015ftan i\u00e7e do\u011fru iken, alt \u00e7enede tam tersi y\u00f6ndedir. Dolay\u0131s\u0131yla rezorpsiyon sonras\u0131nda, \u00fcst \u00e7ene alt \u00e7eneye g\u00f6re hacimsel olarak k\u00fc\u00e7\u00fclm\u00fc\u015f olur. Bu nedenle \u00fcst \u00e7enede di\u015fler kret tepesinin lateralinde dizilmek zorunda olabilir. Maksiller \u00e7ift tarafl\u0131 serbest sonlu<\/strong> HBP\u2019lerde m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca, dengeleyen ve \u00e7al\u0131\u015fan taraf temaslar\u0131 olu\u015fturularak, bilateral balansl\u0131 okluzyon sa\u011flan\u0131r ve protezin stabilizasyonu artt\u0131r\u0131l\u0131r. Ancak hastan\u0131n anterior di\u015fleri a\u015f\u0131r\u0131 dik bir overbite ve s\u0131f\u0131ra yak\u0131n overjet ili\u015fkisi sergiledi\u011finde, bu kurallar g\u00f6z ard\u0131 edilebilir. Bu durumda bile a\u015f\u0131r\u0131 dik t\u00fcberk\u00fcl e\u011fimlerine ba\u015fvurmadan \u00e7al\u0131\u015fan taraf temaslar\u0131 olu\u015fturulabilir (\u015eekil 9-10).\r\n\r\n[caption id=\"attachment_1019\" align=\"alignnone\" width=\"300\"]\"\u015eekil<\/a> \u015eekil 9-10.<\/strong> Maksiller bilateral serbest sonlu protezlerde; sa\u011fa lateral harekette, \u00e7al\u0131\u015fmayan taraftaki antagonist temas, \u00fcst protezi dengede tutar.[\/caption]\r\n\r\nMaksiller veya mandibular tek tarafl\u0131 serbest sonlu<\/strong> HBP\u2019lerde sadece \u00e7al\u0131\u015fan taraf temas\u0131 yeterlidir. Dengeleyen taraftaki metal alt yap\u0131 di\u015f destekli oldu\u011fundan, dengeleyen taraf temaslar\u0131n\u0131n protezin stabilitesine katk\u0131s\u0131 olmayacakt\u0131r; tek tarafl\u0131 balansl\u0131 okluzyon ge\u00e7erlidir.\r\n\r\nClass IV<\/strong> HBP\u2019lerde, kar\u015f\u0131t \u00e7enede do\u011fal di\u015f mevcut ise di\u015flerin bo\u015flu\u011fa do\u011fru s\u00fcrmelerini \u00f6nlemek i\u00e7in, sentrik okluzyonda kar\u015f\u0131t anterior di\u015flerle pasif; yani \u00e7ok kuvvetli olmayan bir temas sa\u011flan\u0131r (\u015eekil 9-11a).\r\n\r\n[caption id=\"attachment_1020\" align=\"alignnone\" width=\"300\"]\"\u015eekil<\/a> \u015eekil 9-11. a)<\/strong> Cl IV protezlerde sentrikte hafif temas sa\u011flanarak kar\u015f\u0131t do\u011fal di\u015flerin uzamas\u0131 \u00f6nlenir.[\/caption]\r\n\r\nEkzentrik hareketlerde ise kar\u015f\u0131t anterior di\u015flerle temas olmamas\u0131na dikkat edilir; \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle temaslar protez kaidesi alt\u0131ndaki rezid\u00fcel alveoler krette rezorpsiyon olu\u015ftururken, protez stabilitesine fazlaca katk\u0131da bulunmaz (\u015eekil 9-11b).\r\n\r\n[caption id=\"attachment_1021\" align=\"alignnone\" width=\"300\"]\"\u015eekil<\/a> \u015eekil 9-11. b)<\/strong> Ekzentrik hareketlerde antagonist di\u015flerle temas olmamas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilir.[\/caption]\r\n\r\nBununla birlikte, alt \u00e7enede HBP ihtiyac\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda ve ana ba\u011flay\u0131c\u0131 olarak lingual plak planlan\u0131rsa, antagonist anterior di\u015flerde sentrik okluzyonda da temas olmas\u0131na gerek yoktur; \u00e7\u00fcnk\u00fc lingual plak alt anterior di\u015flerin singulumlar\u0131na temas ederek, di\u015flerin uzamas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Kar\u015f\u0131t \u00e7enede anterior b\u00f6lgede suni di\u015fler mevcut oldu\u011funda ise hem sentrik okluzyonda hem de ekzentrik hareketlerde antagonist temas olmamas\u0131na dikkat edilir.\r\n\r\nKar\u015f\u0131t \u00e7enede tam protez olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, d\u00fcz protruziv harekette antagonist posterior di\u015fler aras\u0131nda temas olmas\u0131 istenmez.\r\nPosterior protez di\u015fleri, mandibular rezid\u00fcel kretin yukar\u0131ya do\u011fru keskin bir \u015fekilde y\u00fckseldi\u011fi b\u00f6lgenin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan daha geriye veya retromolar b\u00f6lgenin distaline kadar uzanmamal\u0131d\u0131r. Aksi halde protezin anterior y\u00f6nde kaymas\u0131na neden olur.","rendered":"

HBP\u2019lerde okluzal ili\u015fkinin olu\u015fturulmas\u0131 a\u015famas\u0131nda di\u015fsizli\u011fin s\u0131n\u0131f\u0131 \u00f6nem kazan\u0131r. Uyumlu okluzal ili\u015fkinin olu\u015fturulmas\u0131 ve protezlerin stabilitelerinin iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki okluzal uyumlamalar \u00f6nerilmektedir:<\/p>\n

Sentrik okluzyonda posterior di\u015flerde bilateral temas sa\u011flanmal\u0131d\u0131r (\u015eekil 9-7).<\/p>\n

\"\u015eekil<\/a>
\u015eekil 9-7.<\/strong> Sentrik okluzyonda posterior di\u015flerde bilateral temas sa\u011flan\u0131r.<\/figcaption><\/figure>\n

Di\u015f destekli<\/strong> protezlerdeki okluzyon uyumlu do\u011fal dentisyona sahip bireylerdeki gibi olabilir. Bu durumda hastan\u0131n mevcut okluzyonu analiz edilir ve protez temaslar\u0131 bu okluzal ili\u015fkiye uyumlu olarak yap\u0131l\u0131r. Protezin stabilitesi protez kaidesinin her iki ucundaki direkt tutucularla sa\u011flan\u0131r (\u015eekil 9-8).<\/p>\n

\"\u015eekil<\/a>
\u015eekil 9-8.<\/strong> Di\u015f destekli protezlerde mevcut okluzyon aynen korunur.<\/figcaption><\/figure>\n

B\u00f6l\u00fcml\u00fc protezin kar\u015f\u0131s\u0131nda maksiller tam protez mevcut oldu\u011funda, ekzentrik pozisyonlarda balansl\u0131 okluzyon olu\u015fturulur. Bunun amac\u0131 \u00f6ncelikle tam protez stabilitesinin artt\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ancak bazen protruziv hareketteki temaslar g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc, konu\u015fmay\u0131 ve do\u011fru konumdaki okluzal d\u00fczlemin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkileyebilir.<\/p>\n

Mandibular bilateral serbest sonlu<\/strong> HBP\u2019lerde \u00e7al\u0131\u015fan tarafta temas olu\u015fturularak tek tarafl\u0131 balansl\u0131 okluzyon sa\u011flan\u0131r. Bu temaslar do\u011fal di\u015flerdeki \u00e7al\u0131\u015fan taraf temaslar\u0131 \u015feklinde d\u00fczenlenerek, kuvvetlerin daha geni\u015f bir alana da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 ve protezin \u00e7i\u011fneme fonksiyonunun artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131r (\u015eekil 9-9).<\/p>\n

\"\u015eekil<\/a>
\u015eekil 9-9.<\/strong> Mandibular bilateral serbest sonlu protezlerde tek tarafl\u0131 balansl\u0131 okluzyon yeterlidir. \u00c7al\u0131\u015fmayan tarafta temas yoktur.<\/figcaption><\/figure>\n

\u00dcst \u00e7enede rezorpsiyonun y\u00f6n\u00fc alt \u00e7eneye g\u00f6re daha farkl\u0131d\u0131r. \u00dcst \u00e7enede rezorpsiyon arkadan \u00f6ne ve d\u0131\u015ftan i\u00e7e do\u011fru iken, alt \u00e7enede tam tersi y\u00f6ndedir. Dolay\u0131s\u0131yla rezorpsiyon sonras\u0131nda, \u00fcst \u00e7ene alt \u00e7eneye g\u00f6re hacimsel olarak k\u00fc\u00e7\u00fclm\u00fc\u015f olur. Bu nedenle \u00fcst \u00e7enede di\u015fler kret tepesinin lateralinde dizilmek zorunda olabilir. Maksiller \u00e7ift tarafl\u0131 serbest sonlu<\/strong> HBP\u2019lerde m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca, dengeleyen ve \u00e7al\u0131\u015fan taraf temaslar\u0131 olu\u015fturularak, bilateral balansl\u0131 okluzyon sa\u011flan\u0131r ve protezin stabilizasyonu artt\u0131r\u0131l\u0131r. Ancak hastan\u0131n anterior di\u015fleri a\u015f\u0131r\u0131 dik bir overbite ve s\u0131f\u0131ra yak\u0131n overjet ili\u015fkisi sergiledi\u011finde, bu kurallar g\u00f6z ard\u0131 edilebilir. Bu durumda bile a\u015f\u0131r\u0131 dik t\u00fcberk\u00fcl e\u011fimlerine ba\u015fvurmadan \u00e7al\u0131\u015fan taraf temaslar\u0131 olu\u015fturulabilir (\u015eekil 9-10).<\/p>\n

\"\u015eekil<\/a>
\u015eekil 9-10.<\/strong> Maksiller bilateral serbest sonlu protezlerde; sa\u011fa lateral harekette, \u00e7al\u0131\u015fmayan taraftaki antagonist temas, \u00fcst protezi dengede tutar.<\/figcaption><\/figure>\n

Maksiller veya mandibular tek tarafl\u0131 serbest sonlu<\/strong> HBP\u2019lerde sadece \u00e7al\u0131\u015fan taraf temas\u0131 yeterlidir. Dengeleyen taraftaki metal alt yap\u0131 di\u015f destekli oldu\u011fundan, dengeleyen taraf temaslar\u0131n\u0131n protezin stabilitesine katk\u0131s\u0131 olmayacakt\u0131r; tek tarafl\u0131 balansl\u0131 okluzyon ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

Class IV<\/strong> HBP\u2019lerde, kar\u015f\u0131t \u00e7enede do\u011fal di\u015f mevcut ise di\u015flerin bo\u015flu\u011fa do\u011fru s\u00fcrmelerini \u00f6nlemek i\u00e7in, sentrik okluzyonda kar\u015f\u0131t anterior di\u015flerle pasif; yani \u00e7ok kuvvetli olmayan bir temas sa\u011flan\u0131r (\u015eekil 9-11a).<\/p>\n

\"\u015eekil<\/a>
\u015eekil 9-11. a)<\/strong> Cl IV protezlerde sentrikte hafif temas sa\u011flanarak kar\u015f\u0131t do\u011fal di\u015flerin uzamas\u0131 \u00f6nlenir.<\/figcaption><\/figure>\n

Ekzentrik hareketlerde ise kar\u015f\u0131t anterior di\u015flerle temas olmamas\u0131na dikkat edilir; \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle temaslar protez kaidesi alt\u0131ndaki rezid\u00fcel alveoler krette rezorpsiyon olu\u015ftururken, protez stabilitesine fazlaca katk\u0131da bulunmaz (\u015eekil 9-11b).<\/p>\n

\"\u015eekil<\/a>
\u015eekil 9-11. b)<\/strong> Ekzentrik hareketlerde antagonist di\u015flerle temas olmamas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilir.<\/figcaption><\/figure>\n

Bununla birlikte, alt \u00e7enede HBP ihtiyac\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda ve ana ba\u011flay\u0131c\u0131 olarak lingual plak planlan\u0131rsa, antagonist anterior di\u015flerde sentrik okluzyonda da temas olmas\u0131na gerek yoktur; \u00e7\u00fcnk\u00fc lingual plak alt anterior di\u015flerin singulumlar\u0131na temas ederek, di\u015flerin uzamas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Kar\u015f\u0131t \u00e7enede anterior b\u00f6lgede suni di\u015fler mevcut oldu\u011funda ise hem sentrik okluzyonda hem de ekzentrik hareketlerde antagonist temas olmamas\u0131na dikkat edilir.<\/p>\n

Kar\u015f\u0131t \u00e7enede tam protez olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, d\u00fcz protruziv harekette antagonist posterior di\u015fler aras\u0131nda temas olmas\u0131 istenmez.
\nPosterior protez di\u015fleri, mandibular rezid\u00fcel kretin yukar\u0131ya do\u011fru keskin bir \u015fekilde y\u00fckseldi\u011fi b\u00f6lgenin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan daha geriye veya retromolar b\u00f6lgenin distaline kadar uzanmamal\u0131d\u0131r. Aksi halde protezin anterior y\u00f6nde kaymas\u0131na neden olur.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"menu_order":1,"template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1015","chapter","type-chapter","status-publish","hentry"],"part":221,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1015","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1015\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1022,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1015\/revisions\/1022"}],"part":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/221"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1015\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1015"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1015"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1015"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1015"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}