{"id":963,"date":"2024-03-22T09:13:08","date_gmt":"2024-03-22T09:13:08","guid":{"rendered":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/?post_type=chapter&p=963"},"modified":"2025-09-12T14:47:21","modified_gmt":"2025-09-12T14:47:21","slug":"indirekt-tutucularin-belirlenmesi","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/chapter\/indirekt-tutucularin-belirlenmesi\/","title":{"raw":"\u0130ndirekt Tutucular\u0131n Belirlenmesi","rendered":"\u0130ndirekt Tutucular\u0131n Belirlenmesi"},"content":{"raw":"

\u0130ndirekt Tutucular\u0131n Belirlenmesi<\/h2>\r\nSerbest sonlu kaidelerin, primer fulkrum ekseni etraf\u0131ndaki dokudan uzakla\u015fma y\u00f6n\u00fcndeki hareketini \u00f6nleyen indirekt tutucularla, protez kaidesi stabil hale getirilmelidir.\r\n\u0130ndirekt tutucular planlan\u0131rken, direkt tutuculardan ge\u00e7en retantif fulkrum (RF) ekseni belirlenir ve bu ekseni dik kesen bir do\u011fru \u00e7izilir. \u0130ndirekt tutucu, bu do\u011fru \u00fczerinde, fulkrum eksenine en uzak mesafede yerle\u015ftirilen t\u0131rnaklard\u0131r. T\u0131rnaklar kendileri i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f t\u0131rnak yuvalar\u0131nda yerle\u015ftirilerek, kuvvetlerin di\u015fin uzun aks\u0131 boyunca iletilmesi sa\u011flan\u0131r. Birden fazla say\u0131da di\u015f \u00fczerinde etkili olabilmek amac\u0131yla lingual plak veya Kennedy bar\u0131 gibi ana ba\u011flay\u0131c\u0131lar da kullan\u0131labilir.\r\n

Cl I protezler<\/h3>\r\nFulkrum eksenine g\u00f6re belirlenen ideal indirekt tutucu konumu iki santral di\u015ftir; ancak alt keserlerin e\u011fimli lingual y\u00fczeyi nedeniyle imkans\u0131zd\u0131r. Santral di\u015fler aras\u0131nda insizal t\u0131rnak yap\u0131labilirse de, hasta i\u00e7in rahats\u0131z ve estetik y\u00f6nden sak\u0131ncal\u0131 olaca\u011f\u0131ndan uygun de\u011fildir (\u015eekil 8-32).\r\n\r\n[caption id=\"attachment_1258\" align=\"alignnone\" width=\"300\"]\"\u015eekil \u015eekil 8-32<\/strong>. Cl I planlamas\u0131nda, indirekt tutucunun konumu. (T)<\/strong>: Direkt tutucu.[\/caption]\r\n\r\nBu vakada indirekt tutucu i\u00e7in en uygun se\u00e7enek, sa\u011f ve sol premolar di\u015flerin mezialinde yard\u0131mc\u0131 okluzal t\u0131rnak ve kanin uzant\u0131s\u0131d\u0131r (\u015eekil 8-33).\r\n\r\n\r\n\r\n
\u015eekil 8-33. Cl I protezlerde en ideal indirekt tutucular, kanin uzant\u0131s\u0131 (a) ve yard\u0131mc\u0131 okluzal t\u0131rnak (b) t\u0131r.<\/caption>\r\n
\"\u015eekil<\/a><\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\"\u015eekil<\/a><\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n \r\n\r\nAnterior b\u00f6lgede modifikasyon bo\u015flu\u011fu mevcut oldu\u011funda, anterior di\u015flerde singulum t\u0131rna\u011f\u0131 kullan\u0131lmaz (\u015eekil 8-34). Anterior di\u015flerin e\u011fimli y\u00fczeyleri, kuvvet iletiminde e\u011fik d\u00fczlem prensibi nedeniyle sak\u0131nca yarat\u0131r. Bunun yerine kanin di\u015flerinde kullan\u0131lacak singulum t\u0131rnaklar\u0131 ile birlikte U-plak (ruga deste\u011fi) indirekt tutuculuk sa\u011flar.\r\n\r\n[caption id=\"attachment_1283\" align=\"alignnone\" width=\"300\"]\"\u015eekil<\/a> \u015eekil 8-34.<\/strong> Cl I protezlerde anterior modifikasyon varl\u0131\u011f\u0131nda, indirekt tutucu olarak anterior di\u015flerde singulum t\u0131rna\u011f\u0131 kullan\u0131lmaz. Canin di\u015flerinde kullan\u0131lacak singulum t\u0131rnaklar\u0131 ile birlikte U plak ile indirekt tutuculuk sa\u011flan\u0131r.[\/caption]\r\n

Cl II protezler<\/h3>\r\nPrimer fulkrum hatt\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131t ark\u0131 kesti\u011fi b\u00f6lgede ve genellikle birinci premolar veya kanin di\u015fleri \u00fczerinde kullan\u0131lan t\u0131rnaklar indirekt tutuculuk g\u00f6revi yapar (\u015eekil 8-35 ve 36).\r\n\r\n[caption id=\"attachment_1261\" align=\"alignnone\" width=\"300\"]\"\u015eekil \u015eekil 8-35.<\/strong> Fulkrum ekseninin kar\u015f\u0131t ark\u0131 kesti\u011fi birinci premolarda kullan\u0131lan yard\u0131mc\u0131 okluzal t\u0131rnak (\u0130T 1)<\/strong> indirekt tutucudur. Di\u015fsiz b\u00f6lge taraf\u0131ndaki kanin uzant\u0131s\u0131 (\u0130T 2)<\/strong>, kar\u015f\u0131t arktaki kadar etkili olmasa da yine indirekt tutuculuk yapar.[\/caption]\r\n\r\n[caption id=\"attachment_968\" align=\"alignnone\" width=\"300\"]\"\u015eekil<\/a> \u015eekil 8-36.<\/strong> Serbest sonlu b\u00f6lgenin kar\u015f\u0131t taraf\u0131ndaki premolar \u00fczerindeki yard\u0131mc\u0131 okluzal t\u0131rnak (\u0130T 1)<\/strong>, fulkrum eksenine daha uzak oldu\u011fundan, serbest sonlu tarafta yerle\u015ftirilen t\u0131rnaktan (\u0130T 2)<\/strong> daha etkili bir indirekt tutuculuk sa\u011flar.[\/caption]\r\n

Cl III protezler<\/h3>\r\nDi\u015f destekli Cl III protezlerde indirekt tutucu kullan\u0131lmaz (\u015eekil 8-37).\r\n\r\n[caption id=\"attachment_969\" align=\"alignnone\" width=\"300\"]\"\u015eekil<\/a> \u015eekil 8-37.<\/strong> Kar\u015f\u0131t arkta yer alan premolardaki okluzal t\u0131rnak ana ba\u011flay\u0131c\u0131ya destek olu\u015fturmak amac\u0131yla kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Cl III protezler indirekt tutucu gerektirmezler.[\/caption]\r\n

CI IV protezler<\/h3>\r\nFulkrum eksenine g\u00f6re ideal olan\u0131 A ve B noktalar\u0131na indirekt tutucu yerle\u015ftirilmesidir ki; bu m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir (\u015eekil 8-38). Protez A ve B noktas\u0131na g\u00f6re fulkrum ekseni etraf\u0131nda rotasyon yapar.\r\n\r\n[caption id=\"attachment_1262\" align=\"alignnone\" width=\"300\"]\"\u015eekil \u015eekil 8-38.<\/strong> Cl IV planlamas\u0131nda, indirekt tutucunun konumlar\u0131 (A ve B) (T: Direkt tutucu, F: Fulkrum ekseni).[\/caption]\r\n\r\nA noktas\u0131na do\u011fru rotasyonu (\u00f6n b\u00f6lgedeki kaidenin mukozadan uzakla\u015fmas\u0131n\u0131) engellemek i\u00e7in: Kaide A noktas\u0131na kadar uzat\u0131labilir; ancak bu durum a\u015f\u0131r\u0131 doku \u00f6rt\u00fcm\u00fcne neden olur ve di\u015f deste\u011fi yerine, daha az etkili oldu\u011fu bilinen, mukoza deste\u011fi kullan\u0131lm\u0131\u015f olur. Her iki taraftaki molar di\u015fler \u00fczerindeki okluzal t\u0131rnaklar indiret tutuculuk yaparak, \u00f6n b\u00f6lgedeki di\u015fsiz kaidenin mukozadan uzakla\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nler (\u015eekil 8-39).\r\n\r\n[caption id=\"attachment_971\" align=\"alignnone\" width=\"300\"]\"\u015eekil<\/a> \u015eekil 8-39.<\/strong> Her iki tarfta molar di\u015fler aras\u0131nda kullan\u0131lan embraz\u00fcr t\u0131rnaklar ve iki taraftaki birinci molar di\u015flerin meziobukkal and\u0131rkatlar\u0131na yerle\u015ftirilen Akers kro\u015feler indirekt tutuculuk yapar.[\/caption]\r\n\r\nB noktas\u0131na do\u011fru rotasyonu (kaidenin dokuya g\u00f6m\u00fclmesini) engellemek i\u00e7in: B noktas\u0131nda indirekt tutucu kullan\u0131m\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Her iki taraftaki birinci molar di\u015flerin meziobukkal and\u0131rkatlar\u0131na yerle\u015ftirilen, A noktas\u0131nda yer alan direkt tutucular, ayn\u0131 zamanda indirekt tutucu g\u00f6revi yaparlar (\u015eekil 8-39).","rendered":"

\u0130ndirekt Tutucular\u0131n Belirlenmesi<\/h2>\n

Serbest sonlu kaidelerin, primer fulkrum ekseni etraf\u0131ndaki dokudan uzakla\u015fma y\u00f6n\u00fcndeki hareketini \u00f6nleyen indirekt tutucularla, protez kaidesi stabil hale getirilmelidir.
\n\u0130ndirekt tutucular planlan\u0131rken, direkt tutuculardan ge\u00e7en retantif fulkrum (RF) ekseni belirlenir ve bu ekseni dik kesen bir do\u011fru \u00e7izilir. \u0130ndirekt tutucu, bu do\u011fru \u00fczerinde, fulkrum eksenine en uzak mesafede yerle\u015ftirilen t\u0131rnaklard\u0131r. T\u0131rnaklar kendileri i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f t\u0131rnak yuvalar\u0131nda yerle\u015ftirilerek, kuvvetlerin di\u015fin uzun aks\u0131 boyunca iletilmesi sa\u011flan\u0131r. Birden fazla say\u0131da di\u015f \u00fczerinde etkili olabilmek amac\u0131yla lingual plak veya Kennedy bar\u0131 gibi ana ba\u011flay\u0131c\u0131lar da kullan\u0131labilir.<\/p>\n

Cl I protezler<\/h3>\n

Fulkrum eksenine g\u00f6re belirlenen ideal indirekt tutucu konumu iki santral di\u015ftir; ancak alt keserlerin e\u011fimli lingual y\u00fczeyi nedeniyle imkans\u0131zd\u0131r. Santral di\u015fler aras\u0131nda insizal t\u0131rnak yap\u0131labilirse de, hasta i\u00e7in rahats\u0131z ve estetik y\u00f6nden sak\u0131ncal\u0131 olaca\u011f\u0131ndan uygun de\u011fildir (\u015eekil 8-32).<\/p>\n

\"\u015eekil
\u015eekil 8-32<\/strong>. Cl I planlamas\u0131nda, indirekt tutucunun konumu. (T)<\/strong>: Direkt tutucu.<\/figcaption><\/figure>\n

Bu vakada indirekt tutucu i\u00e7in en uygun se\u00e7enek, sa\u011f ve sol premolar di\u015flerin mezialinde yard\u0131mc\u0131 okluzal t\u0131rnak ve kanin uzant\u0131s\u0131d\u0131r (\u015eekil 8-33).<\/p>\n\n\n\n\n
\u015eekil 8-33. Cl I protezlerde en ideal indirekt tutucular, kanin uzant\u0131s\u0131 (a) ve yard\u0131mc\u0131 okluzal t\u0131rnak (b) t\u0131r.<\/caption>\n
\"\u015eekil<\/a><\/td>\n<\/tr>\n
\"\u015eekil<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 <\/p>\n

Anterior b\u00f6lgede modifikasyon bo\u015flu\u011fu mevcut oldu\u011funda, anterior di\u015flerde singulum t\u0131rna\u011f\u0131 kullan\u0131lmaz (\u015eekil 8-34). Anterior di\u015flerin e\u011fimli y\u00fczeyleri, kuvvet iletiminde e\u011fik d\u00fczlem prensibi nedeniyle sak\u0131nca yarat\u0131r. Bunun yerine kanin di\u015flerinde kullan\u0131lacak singulum t\u0131rnaklar\u0131 ile birlikte U-plak (ruga deste\u011fi) indirekt tutuculuk sa\u011flar.<\/p>\n

\"\u015eekil<\/a>
\u015eekil 8-34.<\/strong> Cl I protezlerde anterior modifikasyon varl\u0131\u011f\u0131nda, indirekt tutucu olarak anterior di\u015flerde singulum t\u0131rna\u011f\u0131 kullan\u0131lmaz. Canin di\u015flerinde kullan\u0131lacak singulum t\u0131rnaklar\u0131 ile birlikte U plak ile indirekt tutuculuk sa\u011flan\u0131r.<\/figcaption><\/figure>\n

Cl II protezler<\/h3>\n

Primer fulkrum hatt\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131t ark\u0131 kesti\u011fi b\u00f6lgede ve genellikle birinci premolar veya kanin di\u015fleri \u00fczerinde kullan\u0131lan t\u0131rnaklar indirekt tutuculuk g\u00f6revi yapar (\u015eekil 8-35 ve 36).<\/p>\n

\"\u015eekil
\u015eekil 8-35.<\/strong> Fulkrum ekseninin kar\u015f\u0131t ark\u0131 kesti\u011fi birinci premolarda kullan\u0131lan yard\u0131mc\u0131 okluzal t\u0131rnak (\u0130T 1)<\/strong> indirekt tutucudur. Di\u015fsiz b\u00f6lge taraf\u0131ndaki kanin uzant\u0131s\u0131 (\u0130T 2)<\/strong>, kar\u015f\u0131t arktaki kadar etkili olmasa da yine indirekt tutuculuk yapar.<\/figcaption><\/figure>\n
\"\u015eekil<\/a>
\u015eekil 8-36.<\/strong> Serbest sonlu b\u00f6lgenin kar\u015f\u0131t taraf\u0131ndaki premolar \u00fczerindeki yard\u0131mc\u0131 okluzal t\u0131rnak (\u0130T 1)<\/strong>, fulkrum eksenine daha uzak oldu\u011fundan, serbest sonlu tarafta yerle\u015ftirilen t\u0131rnaktan (\u0130T 2)<\/strong> daha etkili bir indirekt tutuculuk sa\u011flar.<\/figcaption><\/figure>\n

Cl III protezler<\/h3>\n

Di\u015f destekli Cl III protezlerde indirekt tutucu kullan\u0131lmaz (\u015eekil 8-37).<\/p>\n

\"\u015eekil<\/a>
\u015eekil 8-37.<\/strong> Kar\u015f\u0131t arkta yer alan premolardaki okluzal t\u0131rnak ana ba\u011flay\u0131c\u0131ya destek olu\u015fturmak amac\u0131yla kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Cl III protezler indirekt tutucu gerektirmezler.<\/figcaption><\/figure>\n

CI IV protezler<\/h3>\n

Fulkrum eksenine g\u00f6re ideal olan\u0131 A ve B noktalar\u0131na indirekt tutucu yerle\u015ftirilmesidir ki; bu m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir (\u015eekil 8-38). Protez A ve B noktas\u0131na g\u00f6re fulkrum ekseni etraf\u0131nda rotasyon yapar.<\/p>\n

\"\u015eekil
\u015eekil 8-38.<\/strong> Cl IV planlamas\u0131nda, indirekt tutucunun konumlar\u0131 (A ve B) (T: Direkt tutucu, F: Fulkrum ekseni).<\/figcaption><\/figure>\n

A noktas\u0131na do\u011fru rotasyonu (\u00f6n b\u00f6lgedeki kaidenin mukozadan uzakla\u015fmas\u0131n\u0131) engellemek i\u00e7in: Kaide A noktas\u0131na kadar uzat\u0131labilir; ancak bu durum a\u015f\u0131r\u0131 doku \u00f6rt\u00fcm\u00fcne neden olur ve di\u015f deste\u011fi yerine, daha az etkili oldu\u011fu bilinen, mukoza deste\u011fi kullan\u0131lm\u0131\u015f olur. Her iki taraftaki molar di\u015fler \u00fczerindeki okluzal t\u0131rnaklar indiret tutuculuk yaparak, \u00f6n b\u00f6lgedeki di\u015fsiz kaidenin mukozadan uzakla\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nler (\u015eekil 8-39).<\/p>\n

\"\u015eekil<\/a>
\u015eekil 8-39.<\/strong> Her iki tarfta molar di\u015fler aras\u0131nda kullan\u0131lan embraz\u00fcr t\u0131rnaklar ve iki taraftaki birinci molar di\u015flerin meziobukkal and\u0131rkatlar\u0131na yerle\u015ftirilen Akers kro\u015feler indirekt tutuculuk yapar.<\/figcaption><\/figure>\n

B noktas\u0131na do\u011fru rotasyonu (kaidenin dokuya g\u00f6m\u00fclmesini) engellemek i\u00e7in: B noktas\u0131nda indirekt tutucu kullan\u0131m\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Her iki taraftaki birinci molar di\u015flerin meziobukkal and\u0131rkatlar\u0131na yerle\u015ftirilen, A noktas\u0131nda yer alan direkt tutucular, ayn\u0131 zamanda indirekt tutucu g\u00f6revi yaparlar (\u015eekil 8-39).<\/p>\n","protected":false},"author":3,"menu_order":23,"template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-963","chapter","type-chapter","status-publish","hentry"],"part":219,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/963","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/963\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1284,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/963\/revisions\/1284"}],"part":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/219"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/963\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=963"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=963"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=963"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/hareketli-bolumlu-protezler\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=963"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}