{"id":143,"date":"2020-03-22T23:50:31","date_gmt":"2020-03-22T20:50:31","guid":{"rendered":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/oysk\/chapter\/mobil-ogrenme-oysleri\/"},"modified":"2022-06-05T19:29:10","modified_gmt":"2022-06-05T16:29:10","slug":"mobil-ogrenme-oysleri","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/oysk\/chapter\/mobil-ogrenme-oysleri\/","title":{"raw":"Mobil \u00d6\u011frenme \u00d6YS&#8217;leri","rendered":"Mobil \u00d6\u011frenme \u00d6YS&#8217;leri"},"content":{"raw":"Baz\u0131 tedarik\u00e7iler, \u00d6YS ortamlar\u0131n\u0131n mobil cihazlar i\u00e7in optimize edilmi\u015f s\u00fcr\u00fcmlerini veya mobil cihazlar i\u00e7in s\u0131f\u0131rdan olu\u015fturulmu\u015f sistemleri sa\u011flar. Bu sistemler, mobil cihazlar i\u00e7in optimize edilmi\u015f olup e-\u00d6\u011frenmenin ve dok\u00fcmanlar\u0131n mobil bi\u00e7imlerde teslim edilmesini kolayla\u015ft\u0131ran aray\u00fczlere sahiptir. Bunlar, tart\u0131\u015fma konular\u0131 ve yay\u0131nlar olu\u015fturma, i\u00e7erik \u00f6geleri olu\u015fturma, bloglara ve dergilere yorum yapma gibi ilgili sosyal medya i\u015flevleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan genellikle olduk\u00e7a sa\u011flamd\u0131rlar.\n\nBaz\u0131 istatistikler, mobil \u00f6\u011frenmenin y\u00f6netimine ve sunumuna duyulan ihtiya\u00e7 hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 g\u00f6stermektedir:\n<ul>\n \t<li>Smith (2015), d\u00fcnya n\u00fcfusunun % 40'\u0131n\u0131n ak\u0131ll\u0131 telefonlara sahip oldu\u011funu ve ak\u0131ll\u0131 telefon kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n % 30'unun bir telefondan s\u0131n\u0131f veya eri\u015fimli bir e\u011fitim i\u00e7eri\u011fini ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmektedir.<\/li>\n \t<li>Shank (2013), \u00f6\u011frenme teknolojisi kullan\u0131m\u0131yla ilgili bir ankette \u015funlar\u0131 belirtmektedir:<\/li>\n<\/ul>\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 % 31 cep telefonu \/ ak\u0131ll\u0131 telefon kullan\u0131m\u0131\n\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 % 30 tablet kullan\u0131m\u0131\n\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 % 17 mobil web sayfalar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131\n\nMobil \u00f6\u011frenimin pop\u00fclerli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, di\u011fer istatistikler bu \u00f6\u011frenme teknolojisi yakla\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcrekli b\u00fcy\u00fcmeyi destekler:\n<ul>\n \t<li>Brandon-Hall (2016) teknoloji ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ile ilgili yapt\u0131klar\u0131 ankette sosyal\/i\u015fbirli\u011fi ara\u00e7lar\u0131n\u0131n (%43) hemen ard\u0131ndan mobil ara\u00e7lar\u0131n (kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n %41'i) 2. odak noktas\u0131 olarak g\u00f6sterildi\u011fini belirtir.<\/li>\n \t<li>Vipond ve Clarey (2016) 2015 y\u0131l\u0131 kurumsal \u00d6YS sahipleri anketinde, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n yar\u0131ya yak\u0131n\u0131n\u0131n (% 46) ak\u0131ll\u0131 telefon deste\u011finin \u201cson derece \u00f6nemli\u201d bir \u00d6YS \u00f6zelli\u011fi oldu\u011funu ve yar\u0131dan fazlas\u0131n\u0131n da (% 55) tablet deste\u011finin m-\u00d6\u011frenme i\u00e7in \u201cson derece \u00f6nemli\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmi\u015flerdir.<\/li>\n<\/ul>\nE-\u00d6\u011frenme uzmanlar\u0131 aras\u0131nda, mobil platformun standart, yani mobil da\u011f\u0131t\u0131m i\u00e7in yeniden bi\u00e7imlendirilmi\u015f masa\u00fcst\u00fc teslimat\u0131 i\u00e7in olu\u015fturulan tam dersler i\u00e7in uygun olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda genel bir fikir birli\u011fi vard\u0131r. Bu \u00e7o\u011funlukla derslerin s\u00fcresi ile ilgilidir; mobil kullan\u0131c\u0131lar genellikle uzun s\u00fcre k\u00fc\u00e7\u00fck ekranlar hakk\u0131nda e\u011fitim bilgilerini kullanmak i\u00e7in sab\u0131r, uygun i\u00e7erik ve kesintisiz bir zaman \u00e7izelgesi (masa ba\u015f\u0131nda de\u011filken) sahibi de\u011fildir. Bu nedenle, mobil sunuma s\u0131kl\u0131kla k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6\u011frenme par\u00e7alar\u0131n\u0131n en uygunu olarak at\u0131f yap\u0131l\u0131r ve bazen \u201cmikro\u00f6grenme\u201d veya k\u0131sa s\u00fcreli \u00f6\u011frenme olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r (bkz. 7.30 Mikro \u00f6\u011frenme ), buna ili\u015fkin i\u015flevler \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir:\n\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Testler\n\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Anketler\n\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 K\u0131sa videolar\n\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Olduk\u00e7a interaktif ko\u00e7lar ve karar destek mod\u00fclleri ile statik i\u015f yard\u0131mlar\u0131na kadar tam zaman\u0131nda performans deste\u011fi\n\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Uzmanlara, ment\u00f6rlere ve uygulama topluluklar\u0131na eri\u015fim sa\u011flayan sosyal medya ara\u00e7lar\u0131\n\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Al\u0131\u015ft\u0131rma egzersizleri (\u00f6rne\u011fin, elektronik flash kartlar)\n\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6\u011frenme i\u00e7in optimize edilmi\u015f referanslar (\u00f6rn. veri tabanlar\u0131)\n\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gayri resmi \u00f6\u011frenme i\u00e7in i\u015fbirli\u011fi platformlar\u0131\n\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Dosyalar\u0131n (\u00f6r. mobil cihazda \u00e7ekilen foto\u011fraflar), genellikle DropBox gibi bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf hizmeti ile b\u00fct\u00fcnle\u015fme arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla payla\u015f\u0131m\u0131.\n\n\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Not verme (e\u011fitmenler i\u00e7in)\n\nCep telefonundaki herhangi bir \u00f6\u011frenme deneyimi i\u00e7in ger\u00e7ek\u00e7i maksimum s\u00fcre 26 dakikad\u0131r. Bu, ABD'deki bir i\u015fe gidip gelmenin ortalama mesafesidir (Barry, 2016). \u0130\u015fe gidi\u015f geli\u015f, \u00e7o\u011fu \u00f6\u011frenenin (genellikle ses tabanl\u0131) mobil \u00f6\u011frenme \u00fcr\u00fcnlerini kullanmas\u0131 i\u00e7in uygun bir zamand\u0131r.\n\nAk\u0131ll\u0131 telefonlar, yerle\u015fik GPS \u00f6zelli\u011fi nedeniyle konum tabanl\u0131, ba\u011flamsal \u00f6\u011frenmeye \u00f6zellikle uygundur. \u00d6\u011frenme ama\u00e7l\u0131 oyunlar mobil platformda \u00e7al\u0131\u015fabilir ancak genellikle basitle\u015ftirildiklerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Mobil \u00f6\u011frenme i\u00e7in bir \u00d6YS sat\u0131n al\u0131yorsan\u0131z mobil platform i\u00e7in ger\u00e7ekten uygun olan bilgilere dayanarak (yukar\u0131daki \u00f6rnekler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda) ne t\u00fcr \u00f6\u011frenme deneyimlerinin verilece\u011fi konusunda dikkatli bir \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcnmeniz gerekir.\n\nMobil \u00f6\u011frenmeyi desteklemek amac\u0131yla i\u015f yerine \"KCKG\" (Kendi Cihaz\u0131n\u0131 Kendin Getir) e\u011filimi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda karma\u015f\u0131k bir \u00f6neri olabilir. \u00c7al\u0131\u015fanlar kendi mobil cihazlar\u0131nda e\u011fitim almak isterler ve bir\u00e7ok \u015firketin standart cihazlar\u0131 tedarik etmek i\u00e7in kaynaklar\u0131 veya e\u011filimi yoktur. Mobil platformlardaki farkl\u0131l\u0131klar hesaba kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00d6YS'nin cihaz\u0131 tespit etmesi ve sunum konfig\u00fcrasyonunu buna g\u00f6re uyarlamas\u0131 gerekir (\u201cduyarl\u0131 tasar\u0131m\u201d olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r). Bu durum \u00d6YS'ler i\u00e7in tamamen yeni olmay\u0131p 2000'in ba\u015flar\u0131nda mobil ve masa\u00fcst\u00fc taray\u0131c\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar bu uyarlanabilir i\u00e7erik yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 gerektirmi\u015ftir. Bu ba\u011flamda \u00d6YS'ler i\u00e7in \u00e7ok say\u0131da teknik sorun olmas\u0131na ra\u011fmen \u00d6YS'ler bu duruma h\u0131zla y\u00fckselmektedir. Geli\u015ftirme ara\u00e7lar\u0131 i\u00e7in belirlenen standart \u00f6zelliklerin bir par\u00e7as\u0131 olarak duyarl\u0131 tasar\u0131m, bo\u015flu\u011fu doldurmada \u00f6nemli bir katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.\n\nKullan\u0131c\u0131lar\u0131n i\u015fle ilgili i\u00e7eri\u011fi indirmek i\u00e7in veri planlar\u0131n\u0131 kullanmay\u0131 istememeleri KCKG paradigmas\u0131yla ilgili \u00f6nemli bir sorundur. \u0130\u00e7erik, y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc video gibi medya dosyalar\u0131n\u0131 i\u00e7eriyorsa veri planlar\u0131n\u0131 h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde t\u00fcketebilir. Bunu \u00f6nlemek i\u00e7in, i\u00e7erik sa\u011flama ve izleme veri senkronizasyonu \u00f6zellikleri, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bir kablosuz a\u011fdayken i\u00e7erikleri indirebildikleri ve de\u011ferlendirme verileri g\u00f6nderebildikleri ve i\u00e7eri\u011fi daha sonra t\u00fcketebilecekleri mobil \u00d6YS'lere dahil edilir (tekrar \u00e7evrim i\u00e7i oluncaya kadar izleme verileri \u00f6n belle\u011fe al\u0131n\u0131r).\n\nMaliyete ra\u011fmen, i\u015fletme taraf\u0131ndan sa\u011flanan mobil cihazlar, \u00f6zellikle de tabletler, \u00f6zellikle tedarik\u00e7ilerle (\u00f6rne\u011fin, belirlenmi\u015f e\u011fitim d\u00f6nemi boyunca) s\u00fcreli kiralama s\u00f6zle\u015fmeleri kapsam\u0131nda pop\u00fclerlik kazanmaktad\u0131r. Bununla birlikte, kurumun sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 cihazlar, m\u00fclkiyet sahiplerinin sa\u011flad\u0131klar\u0131 bu cihazlar\u0131n kontrol\u00fcnden tam olarak yararlanmad\u0131k\u00e7a, genellikle maliyet ve bak\u0131m y\u00fck\u00fcne (ve kullan\u0131c\u0131n\u0131n ba\u015fka bir cihaz\u0131 ta\u015f\u0131ma y\u00fck\u00fcne) de\u011fmez. Bu kontrol\u00fc uygulayan sistemlere mobil cihaz y\u00f6netimi (MCY) sistemleri denir. MCY, hem KCKG hem de kendi cihaz\u0131n\u0131 kendin getirme ortamlar\u0131nda uygulanabilir ancak daha eski durumlarda kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kendilerine ait ki\u015fisel cihazlar\u0131 \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirecekleri kontrol miktar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r (\u00f6rne\u011fin, bir g\u00fcvenlik riski alg\u0131lan\u0131rsa telefon verilerinin denetlenmesi ve silinmesi).\n\nMCY sistemleri, normalde d\u00f6rt kategoriyi kapsayan bir mobil \u00d6YS taraf\u0131ndan ele al\u0131nmas\u0131 gereken g\u00fcvenlik sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu halledebilir:\n<ul>\n \t<li>\u0130\u00e7erik g\u00fcvenli\u011fi<\/li>\n \t<li>Cihaz g\u00fcvenli\u011fi<\/li>\n \t<li>Uygulama g\u00fcvenli\u011fi<\/li>\n \t<li>\u0130\u015flem g\u00fcvenli\u011fi<\/li>\n<\/ul>\nMobil \u00d6YS ya da kapsaml\u0131 bir MCY sistemi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, bu konular\u0131n bir mobil \u00f6\u011frenme ortam\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131 gerekir. Uygulama g\u00fcvenli\u011fi, muhtemelen bunlardan en hassas olan\u0131d\u0131r ve MCY sistemlerinin tipik olarak odakland\u0131\u011f\u0131 durumdur. \u00d6\u011frenme uygulamalar\u0131 i\u00e7in uygulama g\u00fcvenli\u011fi sorunlar\u0131 \u015funlar\u0131 i\u00e7erir:\n<ul>\n \t<li>Uygulaman\u0131n \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc<\/li>\n \t<li>\u0130\u00e7eri\u011fe ve di\u011fer kurumsal sistemlere g\u00fcvenli eri\u015fim<\/li>\n \t<li>Yerel cihazdaki i\u00e7eri\u011fin \u00e7evrim d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131m i\u00e7in depolanmas\u0131 veya normal uygulama s\u00fcre\u00e7lerinde \u00f6n belle\u011fe al\u0131nmas\u0131<\/li>\n \t<li>Kullan\u0131c\u0131lar\u0131 yeni tan\u0131mlanan g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in uygulamalar\u0131 y\u00fckseltmeye zorlama<\/li>\n<\/ul>\nBir mobil \u00d6YS'yi se\u00e7erken iki t\u00fcrdeki mobil \u00d6YS'leri birbirinden ay\u0131rmak \u00f6nemlidir: \u201cmobil uyumlu\u201d ve \u201cmobil duyarl\u0131\u201d (kategoriler birbirinden farkl\u0131d\u0131r). Mobil uyumlu olmas\u0131 basit\u00e7e \u00d6YS'ye eri\u015fmek i\u00e7in mobil cihaz\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyen \u00f6zelliklerin (\u00f6rne\u011fin, navigasyon, a\u00e7\u0131lan men\u00fcler) \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Flash animasyonu kullan\u0131lmaz ve sistemin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclendi\u011fi cihaz ne olursa olsun kullan\u0131labilirli\u011fi iyi k\u00f6t\u00fc korunur.\n\nMobil duyarl\u0131, alg\u0131lamaya ba\u011fl\u0131 olarak cihaz\u0131n k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 nedeniyle ekran boyutunu, d\u00fczenini ve di\u011fer ara birim \u00f6zelliklerini de\u011fi\u015ftiren \u00d6YS'yi a\u00e7\u0131klar. \u00d6rne\u011fin, metin ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler \u00fc\u00e7 s\u00fctunlu bir d\u00fczenden tek s\u00fctunlu bir ekrana d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Yaz\u0131 tipleri b\u00fcy\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f ve baz\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler gizlenmi\u015f olabilir. Aray\u00fcz, masa\u00fcst\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc ile ak\u0131ll\u0131 telefon g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc aras\u0131nda \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fekilde de\u011fi\u015febilir. Mobil kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in daha uygun bir kullan\u0131c\u0131 deneyimi sa\u011flamak i\u00e7in mobil duyarl\u0131l\u0131k \u00f6nerilir; asl\u0131nda mobil \u00d6YS kullan\u0131c\u0131lar\u0131na dayal\u0131 bir web sitesi yerine \u00d6YS i\u00e7in bir mobil uygulama se\u00e7ene\u011fi sunmak giderek daha fazla yayg\u0131nla\u015fmaktad\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc duyarl\u0131 \u00f6zellikler \u00fczerinde en b\u00fcy\u00fck kontrol\u00fc sa\u011flamaktad\u0131r.\n\nUdell ve Woodill (2015), \u00d6YS'lerin mobil \u00f6\u011frenme uyarlamas\u0131 uygulamas\u0131 i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki kategorileri tan\u0131mlar:\n<ul>\n \t<li>Seviye 0 - \u00d6YS'ler mobil \u00f6\u011frenmeye haz\u0131r de\u011fil<\/li>\n \t<li>Seviye 1 - \u00d6YS'ler mobil cihazlar i\u00e7in grafiksel olarak yeniden tasarlanm\u0131\u015f<\/li>\n \t<li>Seviye 2 - mevcut \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sistemleri i\u00e7in mobil eklentiler (\u201cpluginler\u201d); uzatma sadece mobil olmayan bir \u00d6YS ile birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131r<\/li>\n \t<li>Seviye 3 - ba\u011f\u0131ms\u0131z, kendi kendine yeterli mobil \u00f6\u011frenme y\u00f6netimi sistemleri<\/li>\n \t<li>Seviye 4 - yer tespiti veya bulut bilgi i\u015flem gibi mobil cihazlar\u0131n yeni sat\u0131n al\u0131mlar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131 kullanan yenilik\u00e7i mobil \u00f6\u011frenme y\u00f6netimi sistemleri.<\/li>\n<\/ul>\n\u201cAral\u0131kl\u0131 \u00f6\u011frenme\u201d fikrini destekleyen ilgin\u00e7 bir olas\u0131l\u0131k (bk. Thalheimer, 2007), \u00f6nceki \u00f6\u011frenmeyi destekleyecek \u00f6\u011frenme i\u00e7eri\u011fini i\u00e7eren SMS metin mesajlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenenlere g\u00f6nderme becerisidir. Yerle\u015fik bir SMS motoruna sahip olan \u00d6YS, \u00f6\u011frenme g\u00f6revlerini \u00f6\u011frenenlere ula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131labilir; b\u00f6ylece \u00f6\u011frenenler mevcut \u00e7al\u0131\u015fma durumlar\u0131nda \u00f6nceki i\u00e7erikte \u00f6\u011frendikleri bir \u015feyi uygulamaya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 istenebilir. Bu \u00f6\u011frenme g\u00f6revleri yeni \u00e7al\u0131\u015fma al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmede olduk\u00e7a etkili olabilir. \u0130\u00e7erik hat\u0131rlat\u0131c\u0131lar\u0131 ile uyar\u0131 mesajlar\u0131n\u0131 a\u00e7an uygulamalar da etkili olabilir. Mobil Coach\u00ae gibi benzeri olan baz\u0131 uygulamalar, \u00f6\u011frenenlerin k\u0131sa \u00f6\u011frenme sohbetlerine dahil olabilecekleri YZ \"robotlar\u0131na\" (yani, ko\u00e7lara) sahiptirler.\n\nSonu\u00e7 olarak \u00f6\u011frenen i\u00e7erik tespiti (konum, h\u0131z, vb.), uygun \u00f6\u011frenme nesnelerinin ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda veya uygun oldu\u011funda, \u00f6\u011frenenlere otomatik olarak ula\u015ft\u0131r\u0131labilece\u011fi noktaya ilerleyecektir. Bu kabiliyet, nihai olarak \u00d6YS'nin bir par\u00e7as\u0131 olmayabilir, ancak \u00f6\u011frenme yaz\u0131l\u0131m\u0131 i\u00e7in ki\u015fisel asistan taraf\u0131ndan (muhtemelen art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ger\u00e7eklik donan\u0131m\u0131 ile birlikte) teslim edilebilir; D\u0130\u00d6 \u015fu anda \u00f6\u011frenme yaz\u0131l\u0131m\u0131 i\u00e7in ki\u015fisel asistan prototiplerinin geli\u015fimini takip etmektedir.\n\nBu kategorideki \u00f6rnek sistemlerin bir listesi i\u00e7in Ek F \u00dcr\u00fcn \u00f6rnekleri b\u00f6l\u00fcm\u00fcne bak\u0131n\u0131z.\n\nMobil \u00f6\u011frenme ve \u00d6YS'lerin destekleyebilece\u011fi yollar hakk\u0131nda daha fazla bilgi i\u00e7in, <a href=\"http:\/\/www.adlnet.gov\/mobile-learning\">http:\/\/www.adlnet.gov\/mobile-learning <\/a> adresine bak\u0131n\u0131z.","rendered":"<p>Baz\u0131 tedarik\u00e7iler, \u00d6YS ortamlar\u0131n\u0131n mobil cihazlar i\u00e7in optimize edilmi\u015f s\u00fcr\u00fcmlerini veya mobil cihazlar i\u00e7in s\u0131f\u0131rdan olu\u015fturulmu\u015f sistemleri sa\u011flar. Bu sistemler, mobil cihazlar i\u00e7in optimize edilmi\u015f olup e-\u00d6\u011frenmenin ve dok\u00fcmanlar\u0131n mobil bi\u00e7imlerde teslim edilmesini kolayla\u015ft\u0131ran aray\u00fczlere sahiptir. Bunlar, tart\u0131\u015fma konular\u0131 ve yay\u0131nlar olu\u015fturma, i\u00e7erik \u00f6geleri olu\u015fturma, bloglara ve dergilere yorum yapma gibi ilgili sosyal medya i\u015flevleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan genellikle olduk\u00e7a sa\u011flamd\u0131rlar.<\/p>\n<p>Baz\u0131 istatistikler, mobil \u00f6\u011frenmenin y\u00f6netimine ve sunumuna duyulan ihtiya\u00e7 hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 g\u00f6stermektedir:<\/p>\n<ul>\n<li>Smith (2015), d\u00fcnya n\u00fcfusunun % 40&#8217;\u0131n\u0131n ak\u0131ll\u0131 telefonlara sahip oldu\u011funu ve ak\u0131ll\u0131 telefon kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n % 30&#8217;unun bir telefondan s\u0131n\u0131f veya eri\u015fimli bir e\u011fitim i\u00e7eri\u011fini ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmektedir.<\/li>\n<li>Shank (2013), \u00f6\u011frenme teknolojisi kullan\u0131m\u0131yla ilgili bir ankette \u015funlar\u0131 belirtmektedir:<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 % 31 cep telefonu \/ ak\u0131ll\u0131 telefon kullan\u0131m\u0131<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 % 30 tablet kullan\u0131m\u0131<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 % 17 mobil web sayfalar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131<\/p>\n<p>Mobil \u00f6\u011frenimin pop\u00fclerli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, di\u011fer istatistikler bu \u00f6\u011frenme teknolojisi yakla\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcrekli b\u00fcy\u00fcmeyi destekler:<\/p>\n<ul>\n<li>Brandon-Hall (2016) teknoloji ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ile ilgili yapt\u0131klar\u0131 ankette sosyal\/i\u015fbirli\u011fi ara\u00e7lar\u0131n\u0131n (%43) hemen ard\u0131ndan mobil ara\u00e7lar\u0131n (kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n %41&#8217;i) 2. odak noktas\u0131 olarak g\u00f6sterildi\u011fini belirtir.<\/li>\n<li>Vipond ve Clarey (2016) 2015 y\u0131l\u0131 kurumsal \u00d6YS sahipleri anketinde, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n yar\u0131ya yak\u0131n\u0131n\u0131n (% 46) ak\u0131ll\u0131 telefon deste\u011finin \u201cson derece \u00f6nemli\u201d bir \u00d6YS \u00f6zelli\u011fi oldu\u011funu ve yar\u0131dan fazlas\u0131n\u0131n da (% 55) tablet deste\u011finin m-\u00d6\u011frenme i\u00e7in \u201cson derece \u00f6nemli\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmi\u015flerdir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>E-\u00d6\u011frenme uzmanlar\u0131 aras\u0131nda, mobil platformun standart, yani mobil da\u011f\u0131t\u0131m i\u00e7in yeniden bi\u00e7imlendirilmi\u015f masa\u00fcst\u00fc teslimat\u0131 i\u00e7in olu\u015fturulan tam dersler i\u00e7in uygun olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda genel bir fikir birli\u011fi vard\u0131r. Bu \u00e7o\u011funlukla derslerin s\u00fcresi ile ilgilidir; mobil kullan\u0131c\u0131lar genellikle uzun s\u00fcre k\u00fc\u00e7\u00fck ekranlar hakk\u0131nda e\u011fitim bilgilerini kullanmak i\u00e7in sab\u0131r, uygun i\u00e7erik ve kesintisiz bir zaman \u00e7izelgesi (masa ba\u015f\u0131nda de\u011filken) sahibi de\u011fildir. Bu nedenle, mobil sunuma s\u0131kl\u0131kla k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6\u011frenme par\u00e7alar\u0131n\u0131n en uygunu olarak at\u0131f yap\u0131l\u0131r ve bazen \u201cmikro\u00f6grenme\u201d veya k\u0131sa s\u00fcreli \u00f6\u011frenme olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r (bkz. 7.30 Mikro \u00f6\u011frenme ), buna ili\u015fkin i\u015flevler \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir:<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Testler<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Anketler<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 K\u0131sa videolar<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Olduk\u00e7a interaktif ko\u00e7lar ve karar destek mod\u00fclleri ile statik i\u015f yard\u0131mlar\u0131na kadar tam zaman\u0131nda performans deste\u011fi<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Uzmanlara, ment\u00f6rlere ve uygulama topluluklar\u0131na eri\u015fim sa\u011flayan sosyal medya ara\u00e7lar\u0131<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Al\u0131\u015ft\u0131rma egzersizleri (\u00f6rne\u011fin, elektronik flash kartlar)<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6\u011frenme i\u00e7in optimize edilmi\u015f referanslar (\u00f6rn. veri tabanlar\u0131)<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gayri resmi \u00f6\u011frenme i\u00e7in i\u015fbirli\u011fi platformlar\u0131<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Dosyalar\u0131n (\u00f6r. mobil cihazda \u00e7ekilen foto\u011fraflar), genellikle DropBox gibi bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf hizmeti ile b\u00fct\u00fcnle\u015fme arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla payla\u015f\u0131m\u0131.<\/p>\n<p>\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Not verme (e\u011fitmenler i\u00e7in)<\/p>\n<p>Cep telefonundaki herhangi bir \u00f6\u011frenme deneyimi i\u00e7in ger\u00e7ek\u00e7i maksimum s\u00fcre 26 dakikad\u0131r. Bu, ABD&#8217;deki bir i\u015fe gidip gelmenin ortalama mesafesidir (Barry, 2016). \u0130\u015fe gidi\u015f geli\u015f, \u00e7o\u011fu \u00f6\u011frenenin (genellikle ses tabanl\u0131) mobil \u00f6\u011frenme \u00fcr\u00fcnlerini kullanmas\u0131 i\u00e7in uygun bir zamand\u0131r.<\/p>\n<p>Ak\u0131ll\u0131 telefonlar, yerle\u015fik GPS \u00f6zelli\u011fi nedeniyle konum tabanl\u0131, ba\u011flamsal \u00f6\u011frenmeye \u00f6zellikle uygundur. \u00d6\u011frenme ama\u00e7l\u0131 oyunlar mobil platformda \u00e7al\u0131\u015fabilir ancak genellikle basitle\u015ftirildiklerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Mobil \u00f6\u011frenme i\u00e7in bir \u00d6YS sat\u0131n al\u0131yorsan\u0131z mobil platform i\u00e7in ger\u00e7ekten uygun olan bilgilere dayanarak (yukar\u0131daki \u00f6rnekler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda) ne t\u00fcr \u00f6\u011frenme deneyimlerinin verilece\u011fi konusunda dikkatli bir \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcnmeniz gerekir.<\/p>\n<p>Mobil \u00f6\u011frenmeyi desteklemek amac\u0131yla i\u015f yerine &#8220;KCKG&#8221; (Kendi Cihaz\u0131n\u0131 Kendin Getir) e\u011filimi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda karma\u015f\u0131k bir \u00f6neri olabilir. \u00c7al\u0131\u015fanlar kendi mobil cihazlar\u0131nda e\u011fitim almak isterler ve bir\u00e7ok \u015firketin standart cihazlar\u0131 tedarik etmek i\u00e7in kaynaklar\u0131 veya e\u011filimi yoktur. Mobil platformlardaki farkl\u0131l\u0131klar hesaba kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00d6YS&#8217;nin cihaz\u0131 tespit etmesi ve sunum konfig\u00fcrasyonunu buna g\u00f6re uyarlamas\u0131 gerekir (\u201cduyarl\u0131 tasar\u0131m\u201d olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r). Bu durum \u00d6YS&#8217;ler i\u00e7in tamamen yeni olmay\u0131p 2000&#8217;in ba\u015flar\u0131nda mobil ve masa\u00fcst\u00fc taray\u0131c\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar bu uyarlanabilir i\u00e7erik yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 gerektirmi\u015ftir. Bu ba\u011flamda \u00d6YS&#8217;ler i\u00e7in \u00e7ok say\u0131da teknik sorun olmas\u0131na ra\u011fmen \u00d6YS&#8217;ler bu duruma h\u0131zla y\u00fckselmektedir. Geli\u015ftirme ara\u00e7lar\u0131 i\u00e7in belirlenen standart \u00f6zelliklerin bir par\u00e7as\u0131 olarak duyarl\u0131 tasar\u0131m, bo\u015flu\u011fu doldurmada \u00f6nemli bir katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n i\u015fle ilgili i\u00e7eri\u011fi indirmek i\u00e7in veri planlar\u0131n\u0131 kullanmay\u0131 istememeleri KCKG paradigmas\u0131yla ilgili \u00f6nemli bir sorundur. \u0130\u00e7erik, y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc video gibi medya dosyalar\u0131n\u0131 i\u00e7eriyorsa veri planlar\u0131n\u0131 h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde t\u00fcketebilir. Bunu \u00f6nlemek i\u00e7in, i\u00e7erik sa\u011flama ve izleme veri senkronizasyonu \u00f6zellikleri, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bir kablosuz a\u011fdayken i\u00e7erikleri indirebildikleri ve de\u011ferlendirme verileri g\u00f6nderebildikleri ve i\u00e7eri\u011fi daha sonra t\u00fcketebilecekleri mobil \u00d6YS&#8217;lere dahil edilir (tekrar \u00e7evrim i\u00e7i oluncaya kadar izleme verileri \u00f6n belle\u011fe al\u0131n\u0131r).<\/p>\n<p>Maliyete ra\u011fmen, i\u015fletme taraf\u0131ndan sa\u011flanan mobil cihazlar, \u00f6zellikle de tabletler, \u00f6zellikle tedarik\u00e7ilerle (\u00f6rne\u011fin, belirlenmi\u015f e\u011fitim d\u00f6nemi boyunca) s\u00fcreli kiralama s\u00f6zle\u015fmeleri kapsam\u0131nda pop\u00fclerlik kazanmaktad\u0131r. Bununla birlikte, kurumun sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 cihazlar, m\u00fclkiyet sahiplerinin sa\u011flad\u0131klar\u0131 bu cihazlar\u0131n kontrol\u00fcnden tam olarak yararlanmad\u0131k\u00e7a, genellikle maliyet ve bak\u0131m y\u00fck\u00fcne (ve kullan\u0131c\u0131n\u0131n ba\u015fka bir cihaz\u0131 ta\u015f\u0131ma y\u00fck\u00fcne) de\u011fmez. Bu kontrol\u00fc uygulayan sistemlere mobil cihaz y\u00f6netimi (MCY) sistemleri denir. MCY, hem KCKG hem de kendi cihaz\u0131n\u0131 kendin getirme ortamlar\u0131nda uygulanabilir ancak daha eski durumlarda kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kendilerine ait ki\u015fisel cihazlar\u0131 \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirecekleri kontrol miktar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r (\u00f6rne\u011fin, bir g\u00fcvenlik riski alg\u0131lan\u0131rsa telefon verilerinin denetlenmesi ve silinmesi).<\/p>\n<p>MCY sistemleri, normalde d\u00f6rt kategoriyi kapsayan bir mobil \u00d6YS taraf\u0131ndan ele al\u0131nmas\u0131 gereken g\u00fcvenlik sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu halledebilir:<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130\u00e7erik g\u00fcvenli\u011fi<\/li>\n<li>Cihaz g\u00fcvenli\u011fi<\/li>\n<li>Uygulama g\u00fcvenli\u011fi<\/li>\n<li>\u0130\u015flem g\u00fcvenli\u011fi<\/li>\n<\/ul>\n<p>Mobil \u00d6YS ya da kapsaml\u0131 bir MCY sistemi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, bu konular\u0131n bir mobil \u00f6\u011frenme ortam\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131 gerekir. Uygulama g\u00fcvenli\u011fi, muhtemelen bunlardan en hassas olan\u0131d\u0131r ve MCY sistemlerinin tipik olarak odakland\u0131\u011f\u0131 durumdur. \u00d6\u011frenme uygulamalar\u0131 i\u00e7in uygulama g\u00fcvenli\u011fi sorunlar\u0131 \u015funlar\u0131 i\u00e7erir:<\/p>\n<ul>\n<li>Uygulaman\u0131n \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc<\/li>\n<li>\u0130\u00e7eri\u011fe ve di\u011fer kurumsal sistemlere g\u00fcvenli eri\u015fim<\/li>\n<li>Yerel cihazdaki i\u00e7eri\u011fin \u00e7evrim d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131m i\u00e7in depolanmas\u0131 veya normal uygulama s\u00fcre\u00e7lerinde \u00f6n belle\u011fe al\u0131nmas\u0131<\/li>\n<li>Kullan\u0131c\u0131lar\u0131 yeni tan\u0131mlanan g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in uygulamalar\u0131 y\u00fckseltmeye zorlama<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bir mobil \u00d6YS&#8217;yi se\u00e7erken iki t\u00fcrdeki mobil \u00d6YS&#8217;leri birbirinden ay\u0131rmak \u00f6nemlidir: \u201cmobil uyumlu\u201d ve \u201cmobil duyarl\u0131\u201d (kategoriler birbirinden farkl\u0131d\u0131r). Mobil uyumlu olmas\u0131 basit\u00e7e \u00d6YS&#8217;ye eri\u015fmek i\u00e7in mobil cihaz\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyen \u00f6zelliklerin (\u00f6rne\u011fin, navigasyon, a\u00e7\u0131lan men\u00fcler) \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Flash animasyonu kullan\u0131lmaz ve sistemin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclendi\u011fi cihaz ne olursa olsun kullan\u0131labilirli\u011fi iyi k\u00f6t\u00fc korunur.<\/p>\n<p>Mobil duyarl\u0131, alg\u0131lamaya ba\u011fl\u0131 olarak cihaz\u0131n k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 nedeniyle ekran boyutunu, d\u00fczenini ve di\u011fer ara birim \u00f6zelliklerini de\u011fi\u015ftiren \u00d6YS&#8217;yi a\u00e7\u0131klar. \u00d6rne\u011fin, metin ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler \u00fc\u00e7 s\u00fctunlu bir d\u00fczenden tek s\u00fctunlu bir ekrana d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Yaz\u0131 tipleri b\u00fcy\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f ve baz\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler gizlenmi\u015f olabilir. Aray\u00fcz, masa\u00fcst\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc ile ak\u0131ll\u0131 telefon g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc aras\u0131nda \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fekilde de\u011fi\u015febilir. Mobil kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in daha uygun bir kullan\u0131c\u0131 deneyimi sa\u011flamak i\u00e7in mobil duyarl\u0131l\u0131k \u00f6nerilir; asl\u0131nda mobil \u00d6YS kullan\u0131c\u0131lar\u0131na dayal\u0131 bir web sitesi yerine \u00d6YS i\u00e7in bir mobil uygulama se\u00e7ene\u011fi sunmak giderek daha fazla yayg\u0131nla\u015fmaktad\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc duyarl\u0131 \u00f6zellikler \u00fczerinde en b\u00fcy\u00fck kontrol\u00fc sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Udell ve Woodill (2015), \u00d6YS&#8217;lerin mobil \u00f6\u011frenme uyarlamas\u0131 uygulamas\u0131 i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki kategorileri tan\u0131mlar:<\/p>\n<ul>\n<li>Seviye 0 &#8211; \u00d6YS&#8217;ler mobil \u00f6\u011frenmeye haz\u0131r de\u011fil<\/li>\n<li>Seviye 1 &#8211; \u00d6YS&#8217;ler mobil cihazlar i\u00e7in grafiksel olarak yeniden tasarlanm\u0131\u015f<\/li>\n<li>Seviye 2 &#8211; mevcut \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sistemleri i\u00e7in mobil eklentiler (\u201cpluginler\u201d); uzatma sadece mobil olmayan bir \u00d6YS ile birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131r<\/li>\n<li>Seviye 3 &#8211; ba\u011f\u0131ms\u0131z, kendi kendine yeterli mobil \u00f6\u011frenme y\u00f6netimi sistemleri<\/li>\n<li>Seviye 4 &#8211; yer tespiti veya bulut bilgi i\u015flem gibi mobil cihazlar\u0131n yeni sat\u0131n al\u0131mlar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131 kullanan yenilik\u00e7i mobil \u00f6\u011frenme y\u00f6netimi sistemleri.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u201cAral\u0131kl\u0131 \u00f6\u011frenme\u201d fikrini destekleyen ilgin\u00e7 bir olas\u0131l\u0131k (bk. Thalheimer, 2007), \u00f6nceki \u00f6\u011frenmeyi destekleyecek \u00f6\u011frenme i\u00e7eri\u011fini i\u00e7eren SMS metin mesajlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenenlere g\u00f6nderme becerisidir. Yerle\u015fik bir SMS motoruna sahip olan \u00d6YS, \u00f6\u011frenme g\u00f6revlerini \u00f6\u011frenenlere ula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131labilir; b\u00f6ylece \u00f6\u011frenenler mevcut \u00e7al\u0131\u015fma durumlar\u0131nda \u00f6nceki i\u00e7erikte \u00f6\u011frendikleri bir \u015feyi uygulamaya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 istenebilir. Bu \u00f6\u011frenme g\u00f6revleri yeni \u00e7al\u0131\u015fma al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmede olduk\u00e7a etkili olabilir. \u0130\u00e7erik hat\u0131rlat\u0131c\u0131lar\u0131 ile uyar\u0131 mesajlar\u0131n\u0131 a\u00e7an uygulamalar da etkili olabilir. Mobil Coach\u00ae gibi benzeri olan baz\u0131 uygulamalar, \u00f6\u011frenenlerin k\u0131sa \u00f6\u011frenme sohbetlerine dahil olabilecekleri YZ &#8220;robotlar\u0131na&#8221; (yani, ko\u00e7lara) sahiptirler.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak \u00f6\u011frenen i\u00e7erik tespiti (konum, h\u0131z, vb.), uygun \u00f6\u011frenme nesnelerinin ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda veya uygun oldu\u011funda, \u00f6\u011frenenlere otomatik olarak ula\u015ft\u0131r\u0131labilece\u011fi noktaya ilerleyecektir. Bu kabiliyet, nihai olarak \u00d6YS&#8217;nin bir par\u00e7as\u0131 olmayabilir, ancak \u00f6\u011frenme yaz\u0131l\u0131m\u0131 i\u00e7in ki\u015fisel asistan taraf\u0131ndan (muhtemelen art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ger\u00e7eklik donan\u0131m\u0131 ile birlikte) teslim edilebilir; D\u0130\u00d6 \u015fu anda \u00f6\u011frenme yaz\u0131l\u0131m\u0131 i\u00e7in ki\u015fisel asistan prototiplerinin geli\u015fimini takip etmektedir.<\/p>\n<p>Bu kategorideki \u00f6rnek sistemlerin bir listesi i\u00e7in Ek F \u00dcr\u00fcn \u00f6rnekleri b\u00f6l\u00fcm\u00fcne bak\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Mobil \u00f6\u011frenme ve \u00d6YS&#8217;lerin destekleyebilece\u011fi yollar hakk\u0131nda daha fazla bilgi i\u00e7in, <a href=\"http:\/\/www.adlnet.gov\/mobile-learning\">http:\/\/www.adlnet.gov\/mobile-learning <\/a> adresine bak\u0131n\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"menu_order":6,"template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"pb_show_title":"","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[143],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-143","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-numberless"],"part":110,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/oysk\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/oysk\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/oysk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/oysk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/oysk\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/143\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":146,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/oysk\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/143\/revisions\/146"}],"part":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/oysk\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/110"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/oysk\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/143\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/oysk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/oysk\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=143"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/oysk\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=143"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/oysk\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}