{"id":557,"date":"2020-03-22T23:22:10","date_gmt":"2020-03-22T20:22:10","guid":{"rendered":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/oysk\/chapter\/7-3-informal-yaygin-sosyal-isbirlikli-ogrenme-icin-destek-ve-optimizasyon\/"},"modified":"2022-06-05T19:29:17","modified_gmt":"2022-06-05T16:29:17","slug":"7-3-informal-yaygin-sosyal-isbirlikli-ogrenme-icin-destek-ve-optimizasyon","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/ekitap.ankara.edu.tr\/oysk\/chapter\/7-3-informal-yaygin-sosyal-isbirlikli-ogrenme-icin-destek-ve-optimizasyon\/","title":{"raw":"\u0130nformal (Yayg\u0131n) \/ Sosyal \/ \u0130\u015fbirlikli \u00d6\u011frenme \u0130\u00e7in Destek ve Optimizasyon","rendered":"\u0130nformal (Yayg\u0131n) \/ Sosyal \/ \u0130\u015fbirlikli \u00d6\u011frenme \u0130\u00e7in Destek ve Optimizasyon"},"content":{"raw":"\u0130\u015fbirlikli, informal (yayg\u0131n) \u00f6\u011frenme, teorik ve bilimsel ara\u015ft\u0131rma ile iyi bir \u015fekilde desteklenir (Mayer, 2005) ve genellikle \u00f6\u011frenmenin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun asl\u0131nda kurumlarda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi belirtilir. Ve e\u011fitim alan\u0131nda, di\u011fer okullardaki (muhtemelen di\u011fer \u00fclkelerdeki) \u00f6\u011frenenler aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen ortak projeler sosyal medya ara\u00e7lar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha da yayg\u0131nla\u015fmaktad\u0131r. Bu yeni \u00f6\u011frenme paradigmas\u0131 sayesinde, \u00f6\u011frenenler veya stajyerler \u00e7e\u015fitli farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na maruz kalabilir, bilgi, ilgi alanlar\u0131 ve fikirleri payla\u015fabilirler ve bunlar\u0131n bir \u00f6\u011frenme projesi boyunca nas\u0131l geli\u015fti\u011fini ve ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 izleyebilirler. \u0130nformal, sosyal medya temelli \u00f6\u011frenme, \u00fcst d\u00fczey d\u00fc\u015f\u00fcnme becerilerin \u00fczerine d\u00fc\u015fen yap\u0131land\u0131rmac\u0131 \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131 i\u00e7in \u00f6zellikle \u00e7ok uygundur.\n\nKullan\u0131c\u0131lar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00d6YS'nin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u00f6\u011frenme ara\u00e7 setinin bir par\u00e7as\u0131 olarak sosyal medya \u00f6zelliklerini talep ediyorlar. Bu i\u015flevler \u00d6YS i\u00e7inde (di\u011fer bir deyi\u015fle \u00d6YS tedarik\u00e7isi taraf\u0131ndan kurulan veya sa\u011flanan) veya harici halka a\u00e7\u0131k sitelere ba\u011flant\u0131l\u0131 uygulamalar olarak sa\u011flanabilir. Sr\u00d6O'lar\u0131nda oldu\u011fu gibi, \u00d6YS'ler de sosyal medya i\u015flevlerini \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde birle\u015ftirirler. Brandon-Hall (2016), sosyal\/i\u015fbirlikli ara\u00e7lar\u0131n 1 numaral\u0131 teknoloji ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n oda\u011f\u0131 olarak (kat\u0131l\u0131mc\u0131lardan % 43'n\u00fcn) g\u00f6sterildi\u011fini a\u00e7\u0131klar.\n\nSosyal medya ara\u00e7lar\u0131, \u00f6\u011frenenlerin e\u011fitmenler ve di\u011fer \u00f6\u011frenenlerle i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde kendi \u00f6\u011frenme etkinliklerini veya \u00fcr\u00fcnlerini geli\u015ftirdikleri ve uygulad\u0131klar\u0131 bir\u00e7ok yayg\u0131n \u00f6\u011frenme yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 (ko\u00e7luk ve \u00e7evrim i\u00e7i bilgi payla\u015f\u0131m\u0131 gibi) destekler. Bilgi kaynaklar\u0131 geleneksel \u201cyetkili\u201d kaynaklar olmayabilir, ancak \u00f6\u011frenenler ve akranlar\u0131 taraf\u0131ndan de\u011ferli olarak belirlenen kaynaklar ve bunlar\u0131 bulma y\u00f6ntemleri \u00f6\u011frenenin ara\u015ft\u0131rma \u00e7abalar\u0131na dayanabilir.\n\nAz \u00f6nce a\u00e7\u0131klanan iki parametreye ek olarak (yetkili kayna\u011fa g\u00f6re kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan olu\u015fturulan i\u00e7eri\u011fe dayal\u0131 \u00f6\u011frenme), yayg\u0131n \u00f6\u011frenme, yayg\u0131n \u00f6zerk \u00f6\u011frenme ve yayg\u0131n y\u00f6nlendirmeli \u00f6\u011frenme olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilir.\n\nYayg\u0131n \u00f6zerk \u00f6\u011frenme, \u00f6\u011frenme ihtiyac\u0131n\u0131n ve \u00f6\u011frenme hedeflerinin \u00f6\u011frenenlerin kendileri taraf\u0131ndan belirlendi\u011fi bir \u00f6\u011frenmedir. \u00d6\u011frenme ara\u00e7lar\u0131, yani, \u00f6\u011frenme deneyimleri, yollar\u0131 ve stratejileri \u00f6\u011frenenin kendi se\u00e7ene\u011fine ve \/ veya olu\u015fturmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yayg\u0131n \u00f6zerk \u00f6\u011frenme hedeflerine ula\u015fmak i\u00e7in yetkili kaynak veya kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan olu\u015fturulan \u00f6\u011frenme objeleri, \u00f6\u011frenen taraf\u0131ndan se\u00e7ilebilir. Bu t\u00fcr bir \u00f6\u011frenme i\u015f yerinin d\u0131\u015f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015febilir ancak burada ger\u00e7ekten \u00f6\u011frenenlere y\u00f6nelik baz\u0131 planlama ve m\u00fczakerelerin oldu\u011fu resmi bir performans ba\u011flam\u0131nda (yani i\u015f yeri) \u00f6\u011frenmeye at\u0131fta bulunulmaktad\u0131r. Yayg\u0131n \u00f6zerk \u00f6\u011frenmenin bir \u00f6rne\u011fi, bir \u00f6\u011frenenin tek tarafl\u0131 olarak daha \u00f6nce hi\u00e7 yapmad\u0131\u011f\u0131 bir g\u00f6revi nas\u0131l tamamlayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in \u00e7evrim i\u00e7i bir ders almaya karar vermesidir. Bir de\u011ferlendirmeye gerek yoktur (ve mevcutta bir de\u011ferlendirme olmayabilir); \u00f6\u011frenen ki\u015fi, yeterince \u00f6\u011frendi\u011fine karar verdi\u011finde basit bir \u015fekilde \u00f6\u011frenmesini durdurur.\n\nYayg\u0131n y\u00f6nlendirmeli \u00f6\u011frenme, \u00f6\u011frenme ihtiyac\u0131n\u0131n ve ama\u00e7lar\u0131n\u0131n bir d\u0131\u015f otorite (\u00f6rne\u011fin, g\u00f6zetmen veya kurumsal e\u011fitim departman\u0131) taraf\u0131ndan verildi\u011fi yerde ger\u00e7ekle\u015fen \u00f6\u011frenmedir, ancak \u00f6\u011frenme hedeflerini ve ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirecek ara\u00e7lar (muhtemelen \u00f6nceden belirlenmi\u015f se\u00e7enekler veya \u00f6neriler dahilinde) \u00f6\u011frenene b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yetkili kaynak veya kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan olu\u015fturulan \u00f6\u011frenme nesneleri yayg\u0131n \u00f6zerk \u00f6\u011frenmede oldu\u011fu gibi \u00f6\u011frenen taraf\u0131ndan kullan\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin, \u00f6\u011frenenin kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k kurumsal \u00f6\u011frenme ara\u00e7lar\u0131 (KOB\u0130'ler\u0131, kurumsal intranet, referanslar vb.) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yeni bir prosed\u00fcr\u00fc \u00f6\u011frenmesi i\u00e7in y\u00f6neticileri taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmesi, \u00f6\u011frenenin objektif bir \u015fekilde hedefe ula\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fundan emin olduktan sonra bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 gerekir.\n\nSon olarak, \u00f6rg\u00fcn \u00f6\u011frenme ile yayg\u0131n \u00f6\u011frenme aras\u0131nda bir kategori vard\u0131r: \u00f6rg\u00fcn olmayan (non-formal) \u00f6\u011frenme. \u00d6rg\u00fcn olmayan \u00f6\u011frenme, \u00f6\u011frenme ihtiyac\u0131n\u0131n ve \u00f6\u011frenme hedeflerinin \u00f6\u011frenenin kendisi taraf\u0131ndan belirlendi\u011fi yerde ger\u00e7ekle\u015fir, ancak \u00f6\u011frenme ara\u00e7lar\u0131 d\u0131\u015f otorite taraf\u0131ndan kontrol edilir. Bununla birlikte, yetkili kaynak i\u00e7eri\u011fi gereklidir ve \u00f6\u011frenme ve \/ veya performans standartlar\u0131na uygunlu\u011fu sa\u011flamak i\u00e7in de\u011ferlendirmeler yap\u0131l\u0131r. \u00d6rnek olarak, \u00f6\u011frenenin tek tarafl\u0131 olarak kendi kurumu i\u00e7inde daha y\u00fcksek vas\u0131fla daha iyi \u00f6deme yap\u0131lan bir i\u015f pozisyonunu aramaya karar verdi\u011fi durumlarda kendilerini de\u011ferlendirmek i\u00e7in \u0130K taraf\u0131ndan tan\u0131mlanan \/ belirlenen \u00f6\u011frenme yolunu (de\u011ferlendirme ile) almas\u0131 g\u00f6sterilebilir. A\u015fa\u011f\u0131daki tablolar bu d\u00f6rt paradigmay\u0131 g\u00f6stermektedir:\n\n\n\n\n\n\n
\u00d6rg\u00fcn<\/strong><\/td>\n\u00a0<\/strong><\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nYayg\u0131n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\u00a0<\/strong><\/td>\n\u00d6\u011frenme ve Ama\u00e7lar i\u00e7in \u0130htiya\u00e7<\/strong><\/td>\n\u00d6\u011frenme Ara\u00e7lar\u0131<\/strong><\/td>\n\u0130\u00e7erik \u00fcretimi ve eri\u015fimi<\/strong><\/td>\nDe\u011ferlendirme<\/strong><\/td>\n<\/td>\n\u00a0<\/strong><\/td>\n\u00d6\u011frenme ve Ama\u00e7lar i\u00e7in \u0130htiya\u00e7<\/strong><\/td>\n\u00d6\u011frenme Ara\u00e7lar\u0131<\/strong><\/td>\n\u0130\u00e7erik \u00fcretimi ve eri\u015fimi<\/strong><\/td>\nDe\u011ferlendirme<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Yetki Kontroll\u00fc<\/td>\n\n

X<\/p>\n<\/td>\n

X<\/td>\nX<\/td>\n\n

X<\/p>\n<\/td>\n

<\/td>\nYetki Kontroll\u00fc<\/td>\n<\/td>\n\n

X<\/p>\n<\/td>\n

X<\/td>\n\n

X<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\u00d6\u011frenen kontroll\u00fc<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n\u00d6\u011frenen kontroll\u00fc<\/td>\n\n

X<\/p>\n<\/td>\n

<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n \n\n\n\n\n\n\n
\u00a0<\/strong><\/td>\nYayg\u0131n Otonom<\/strong><\/td>\n\u00a0<\/strong><\/td>\n\u00a0<\/strong><\/td>\n\u00a0<\/strong><\/td>\n<\/td>\n\u00a0<\/strong><\/td>\nYayg\u0131n Olarak Y\u00f6nlendirilmi\u015f<\/strong><\/td>\n\u00a0<\/strong><\/td>\n\u00a0<\/strong><\/td>\n\u00a0<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
\u00a0<\/strong><\/td>\n\u00d6\u011frenme ve Ama\u00e7lar i\u00e7in \u0130htiya\u00e7<\/strong><\/td>\n\u00d6\u011frenme Ara\u00e7lar\u0131<\/strong><\/td>\n\u0130\u00e7erik \u00fcretimi ve eri\u015fimi<\/strong><\/td>\nDe\u011ferlendirme<\/strong><\/td>\n<\/td>\n\u00a0<\/strong><\/td>\n\u00d6\u011frenme ve Ama\u00e7lar i\u00e7in \u0130htiya\u00e7<\/strong><\/td>\n\u00d6\u011frenme Ara\u00e7lar\u0131<\/strong><\/td>\n\u0130\u00e7erik \u00fcretimi ve eri\u015fimi<\/strong><\/td>\nDe\u011ferlendirme<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Yetki Kontroll\u00fc<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n\n

X<\/p>\n<\/td>\n

<\/td>\n<\/td>\nYetki Kontroll\u00fc<\/td>\n\n

X<\/p>\n<\/td>\n

<\/td>\nX<\/td>\n\n

X<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\u00d6\u011frenen kontroll\u00fc<\/td>\n\n

X<\/p>\n<\/td>\n

\n

X<\/p>\n<\/td>\n

<\/td>\n\n

X<\/p>\n<\/td>\n

<\/td>\n\u00d6\u011frenen kontroll\u00fc<\/td>\n\n

<\/p>\n<\/td>\n

X<\/td>\n\n

X<\/p>\n<\/td>\n

<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\nBu kategorilerin kavramsal olarak de\u011fi\u015fmez olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkate almak \u00f6nemlidir. \u00d6rne\u011fin, \u00f6\u011frenme ara\u00e7lar\u0131n\u0131n otorite kontroll\u00fc oldu\u011fu \u00f6rg\u00fcn ve yayg\u0131n \u00f6\u011frenmede, kurs tasar\u0131m\u0131, \u00f6\u011frenenlerin bir\u00e7ok y\u00f6nden kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flayan esnek y\u00f6nergelerle, di\u011fer \u00f6\u011frenenlerle (muhtemelen atanm\u0131\u015f \u00f6\u011frenme ekiplerinde) i\u015fbirli\u011fi yapmalar\u0131 gerekti\u011fini belirleyebilir. Bu i\u015fbirli\u011finin kendisi, teknolojiyi etkin bi\u00e7imde de\u011ferlendirdi\u011fi i\u00e7in \u00f6nemli bir \u00f6\u011frenme s\u00fcreci hedefi olabilir.\n\nAyr\u0131ca, \u00f6rg\u00fcn ve yayg\u0131n \u00f6\u011frenim i\u00e7in tasar\u0131m se\u00e7enekleri de vard\u0131r (Masie, 2013):\n